© Copyright Menno Schilthuizen Tati op zes pootjes Een flinterdun verhaal, veel te veel figuranten en geen beroemdheden in de cast; voor de meeste bioscoopfilms zou dit een wisse flop betekenen. Niet voor Microcosmos, de film over insecten die zojuist in ons land in première is gegaan. MENNO SCHILTHUIZEN (Oorspronkelijk verschenen in BIOnieuws, 22 februari 1997.) De bovenzaal in het Wageningse Molenstraattheater is afgeladen. Beneden voor de deur staat een rij bezoekers nog te dringen om overgebleven kaartjes te bemachtigen, terwijl in de zaal de lampen al worden gedoofd en de eerste beelden op het doek verschijnen. Via een wolkenlucht en een boomkruinendak ergens in een zonovergoten dalletje duikt de camera uiteindelijk het gras in: de plaats van handeling die de rest van de film niet meer verlaten zal worden. Microcosmos is een film over en met insecten. Geholpen door de modernste, haarscherpe macro-optiek is de toeschouwer vijfenzeventig minuten lang getuige van het doen en laten van zomaar een paar zesvoeters in een willekeurig stukje Midden-Frankrijk. Een verhaal is er niet, of het moest de in natuurdocumentaires beproefde formule zijn om het verloop van één dag te laten zien. Geen commentaar Eerlijk gezegd is het ook nauwelijks een natuurdocumentaire te noemen. Om te beginnen is er, een paar zweverige zinnen van de Britse vertelster Kristin Scott Thomas daargelaten, geen commentaar. We zien een waterspin een duikerklok maken van luchtbelletjes om daarin haar prooi op te peuzelen. Voor de onvoorbereide toeschouwer een raadselachtig tafereel. Er komt geen uitleg. Een bij doet verwoede pogingen te copuleren met een bijenorchis. De vertelster hult zich in stilzwijgen. Maar afgezien van een paar van zulke scènes is er ook eigenlijk geen uitleg nodig. De verschillende beelden spreken voor zich, bovendien vaak op een onverwacht menselijke manier. Zo zien we een stelletje wolzwevers zich tegoed doen aan de nectar diep in de kelk van wat bloemen. Geroutineerd plaatsen ze hun lange zuigsnuiten, drinken en zoemen naar de volgende bloem. Eén wolzwever is duidelijk minder geoefend: tot viermaal toe prikt hij niet in, maar naast de bloem. Even later zijn we getuige van een lieveheersbeestje dat nietsvermoedend een door bladluizen bevolkt takje bewandelt. Gemoedereerd plukt hij her en der een luisje, tot hij plotseling een drietal mieren letterlijk tegen het lijf loopt. Deze aarzelen niet en beginnen direct de kever woedend in poten en sprieten te bijten. We zien nog nèt de stomverbaasde blik in de ogen van het lieveheersbeestje voor het verbouwereerd achterover van het takje af tuimelt. En zo zit de film vol met aandoenlijke scènes van erg menselijk geportretteerde insecten. Als Jacques Tati's op zes poten wandelen ze blunderend over het scherm (dikke zwarte kevers), kijken ijdel in de camera (een fraaie pijlstaartrups), of raken hopeloos in de knoop (twee files processierupsen die elkaars routes proberen te kruisen). Een verademing, want insecten worden meestal, ook in natuurfilms, getoond als meedogenloze moordenaars. In Microcosmos wordt hun leven gefilmd zoals het meestal gaat: zijn gangetje. Grappige film Hierdoor is het vooral een erg grappige film geworden, en dat is ongetwijfeld wat de makers, het Franse biologenechtpaar Claude Nuridsany en Marie Perennou, voor ogen moet hebben gestaan. Het is waarschijnlijk ook de reden waarom Microcosmos in Frankrijk (waar hij afgelopen najaar draaide) onverwachts is uitgegroeid tot cult-proporties: maar liefst tweeënhalf miljoen Fransen zagen de film. Of een dergelijk succes voor Microcosmos ook in Nederland is weggelegd, is de vraag. De volle zaal in het Molenstraattheater doet vermoeden van wel, maar hier zij vermeld dat de Wageningse vakgroep Entomologie een fikse reclamecampagne onder studenten op touw had gezet. Dit in het kader van de openbare lezingenserie 'Insecten en Maatschappij' en uiteraard tot groot genoegen van de bioscoopeigenaar. Het BIOnieuws-advies luidt niettemin: ga zien die film, al was het alleen maar om erachter te komen dat insecten ook maar mensen zijn. Microcosmos Frankrijk/Zwitserland/Italië Scenario en regie: Claude Nuridsany en Marie Perennou duur: 75 minuten met: Coccinella septempunctata, Lucanus cervus, Helix pomatia, en vele anderen...