© Copyright Menno Schilthuizen Miljoenen kevers wachten aan Zwitserse grens Eén document moet er nog worden getekend, dan verhuist de befaamde kevercollectie-Frey van Duitsland naar Zwitserland. De strijd in de familie Frey is beslecht. MENNO SCHILTHUIZEN (Oorspronkelijk verschenen in de Volkskrant, 17 augustus 1998.) Nog even en dr. Michel Brancucci, de assistent-directeur van het Naturhistorisches Museum van Basel, kan opgelucht ademhalen. Na een jarenlange juridische strijd komt binnenkort de beroemde kevercollectie-Frey in Zwitserse handen. Drie miljoen exemplaren omvat de verzameling, behorend tot negentigduizend soorten. De collectie, verpakt in zesduizend bewaardozen, werd deze eeuw opgebouwd door Georg Frey, een Duitse groot-industrieel. De ondernemer, die bekend stond als der Loden-Frey, omdat hij zijn fortuin had gemaakt als fabrikant van loden jassen, spendeerde een groot deel van zijn kapitaal aan zijn uit de hand gelopen hobby. Hij zette expedities op touw naar alle uithoeken van de wereld. Bovendien kocht hij regelmatig verzamelingen uit binnen- en buitenland. Freys onstuitbare verzamelwoede leidde tot een collectie die zich kan meten met die van de grootste musea ter wereld. En de jassenmagnaat liet het niet bij verzamelen alleen. In 1954 bracht hij zijn kevers onder in zijn eigen Museum Frey, een gloednieuw onderzoeksinstituut bij München. Er waren conservatoren, een bibliotheek, en het instituut gaf zelfs een eigen wetenschappelijk tijdschrift uit. In 1976 stierf Frey en met hem zijn museum. Het instituut werd gesloten en was jarenlang ontoegankelijk. Entomologen die de collectie wilden raadplegen, troffen slechts een oude vrouw die het gebouw stofvrij hield en niemand binnenliet. Dat ging zo door tot 1986, toen de weduwe Frey besloot het hele zaakje van de hand te doen. Verschillende Midden-Europese musea kregen van haar een brief waarin ze de collectie aanbood voor 2,3 miljoen mark. 'Zoveel geld hadden we natuurlijk niet', zegt Brancucci. 'Maar we hebben een club opgericht, Beetles for Basel, om het geld in te zamelen.' Maar voor het zover was; gooide het natuurhistorisch museum van München roet in het eten. München wilde de collectie voor Duitsland behouden en kreeg het voor elkaar dat de verzameling het officiële stempel van 'nationaal erfgoed' kreeg, wat inhield dat de kevers niet aan het buitenland mochten worden verkocht. De weduwe Frey besloot daarop de collectie aan Basel te schenken om zo de wet te kunnen omzeilen. Maar dat was weer tegen het zere been van haar zoon, Herbert Frey, die meende dat daarmee het testament van zijn vader werd geschonden, en die een proces tegen zowel zijn moeder als het Zwitserse museum aanspande. Zoonlief verloor beide processen en sinds kort is Basel drie miljoen torren rijker. Op papier althans, want, zo laat Brancucci weten: 'We wachten nog op de ondertekening door de Zwitserse regering van een document waarin wordt vastgelegd dat de collectie niet wordt doorverkocht of opgesplitst.'