© Copyright Menno Schilthuizen MENNO SCHILTHUIZEN reanimeert stone coal English (Oorspronkelijk verschenen in Bionieuws, 4 juni 2004.) "According our informations, snail has body districts like foot, head and shell which also known as torsion." Zo ongeveer is de kwaliteit van de meeste Maleisische manuscripten voor artikelen en dissertaties die ik word gevraagd proef te lezen. De teksten lijken rechtstreeks uit het Maleis of Chinees vertaald te zijn aan de hand van een woordenboek van een onbekend merk. Ik kan niet zeggen dat ik het met veel plezier doe, het reanimeren van dit soort omgegooide Scrabble-borden, maar het heeft me wel twee dingen duidelijk gemaakt. Ten eerste dat een gebrekkige kennis van het Engels een extra obstakel is voor Aziatische wetenschappers om hun werk gepubliceerd te krijgen. En ten tweede dat van alle talen die we hadden kunnen kiezen als lingua franca in het internationale wetenschappelijke verkeer, Engels zo'n beetje de slechtste keus is geweest. Voor een spreker van een andere onregelmatige Germaanse taal als het Nederlands valt de onbruikbaarheid van Engels misschien niet direct op, maar voor sprekers van grammaticaal eenvoudige Aziatische talen zoals Maleis is er geen touw aan vast te knopen. Het Engels is een opeenstapeling van onvoorspelbaarheid, regels die voornamelijk uit uitzonderingen bestaan en ondoordringbaar idioom. Ideaal voor Shakespeare misschien, maar een regelrechte ramp als vehikel voor het efficiënt transporteren van wetenschappelijke ideeën en informatie. Daarvoor heb je een taal nodig die een eenvoudige en voorspelbare grammatica kent, die door iedereen snel te leren valt en dan liefst eentje waarin je de zaken nogal compact en kernachtig kunt neerzetten. Zoals Latijn bij voorbeeld, of Maleis. Voorlopig lijkt de opmars van het Engels in de wetenschap echter niet te stuiten. Toen ik 15 jaar geleden als verse aio mijn eerste artikel schreef, adviseerde mijn promotor me nog dat in het Duits te doen-iets wat vandaag de dag ondenkbaar is. Was in 1980 nog slechts 60% van alle wetenschappelijke artikelen in het Engels, tegenwoordig is het bijna 90%. Maar het is goed te beseffen dat dit iets is wat kan kenteren door veranderingen in de wereldpopulatie. Staat Engels nu nog op de tweede plaats (na Chinees) in de ranglijst van wereldtalen, een prognose die een paar maanden geleden in Science werd gepubliceerd voorspelt dat de taal over 45 jaar gezakt zal zijn naar nummer vier, ten gunste van Arabisch en Hindi (met Chinees nog steeds als onbetwiste leider). Maar meer nog dan aantallen sprekers is van belang welk land domineert in de wetenschap. Sinds de jaren zestig van de twintigste eeuw is dat de VS; vandaar de dominantie van het Engels. Maar of dat aan het eind van deze eeuw nog steeds zo zal zijn is helemaal niet zeker. Wie weet worden tegen die tijd Chinese gastdocenten geplaagd door Engelstalige studenten die hun in Steenkolenchinees geschreven manuscripten willen laten proeflezen.